Afgelopen vrijdag las ik een stuk van CNV Voorzitter Rene Paas “Ga nu investeren in kennis” in het Financieel Dagblad. Hij pleit voor meer investering in research & development en onderwijs om Nederland concurrerend te houden. Wat mij opvalt in dit stuk en veel van de politieke discussies over kennis en innovatie is dat enkel vanuit ‘input’ gedacht wordt. Stop meer geld in kennis, dat dan voor het gemak gelijk staat aan onderwijs en R & D, en onze concurrentiekracht verbetert. Op zich is er niets mis met meer geld in kennis; wat dat dan ook maar mag zijn. Maar dan alleen als je dit geld ook goed weet te laten renderen. De overheid kenmerkt zich door top-down beleid en initiatieven. We moeten af van de stuurgroepen en innovatieplatforms. Als de heer Paas echt had gekeken naar het succes van het Deense en Finse model dat hij aanhaalt, had hij een sterker pleidooi kunnen houden voor een andere aanpak dan dit zielige gebedel vanuit een traditionele vakbondspositie. Het maakt namelijk niet uit of je 1,75% of 3% van het BBP investeert in R&D als je geen oog hebt voor het realiseren van rendement uit de investering. Ik denk dat met een goed aangewende 1,75% meer winst te behalen is dan 3% investering binnen de huidige context. De wijze van allocatie van geld aan innovatie is zo traditioneel (b.v. een centraal platform voor innovatie) en omslachtig (b.v. innovatievouchers) dat het sowieso vreemd zou zijn als dit tot grote innovaties zou leiden. Waar het volgens mij op spaak loopt is op deze centralistische aanpak en het gebrek aan verbinding tussen R&D en ondernemerschap. De kennis en innovatie die de BV Nederland wil, is namelijk innovatie die vermarktbaar is. Daarvoor moeten R & D en ondernemerschap decentraal samenkomen in een open innovatieklimaat zoals in Denemarken en Finland. Waar in Nederland slechts 7% van de R & D van universiteiten daadwerkelijk door bedrijven wordt benut, is dat in Finland bijvoorbeeld 49%. Overigens is het investeren in kennis wat mij betreft ook een belangrijke verantwoordelijkheid van het Nederlandse bedrijfsleven. Daarin zouden kennis- en talentontwikkeling een prominentere plek op de agenda moeten krijgen. Op dat punt ben ik het eens met Paas, dat veel Nederlandse bedrijven zich teveel laten leiden door de korte termijn en aandeelhouderswaarde. Kom dus niet weer met een nationaal investeringsplan, want dat lijkt me verspilde moeite. Practice what you preach en wees in de investering in kennis zelf ook eens wat innovatiever.

Verschenen in Het Financiele Dagblad van zaterdag 9 februari 2008

Stem of voeg toe aan: